เสียงสะท้อนจาก “เฮียหลี” เกษตรกรรายใหญ่เมืองสอยดาว ชี้ลำไยไทยกำลังเผชิญวิกฤตหลายด้าน จี้รัฐบาลเร่งเจรจาจีนแก้ปัญหาสารซัลเฟอร์ฯ พร้อมเปิดตลาดใหม่ ก่อนผลผลิตล็อตใหญ่ 3 แสนตันจากภาคตะวันออกและภาคเหนือออกมาชนกัน
หลังจากกรมวิชาการเกษตรประกาศยกระดับมาตรการควบคุมสารซัลเฟอร์ไดออกไซด์ (SO2) ในลำไยส่งออก โดยเตรียมสุ่มตรวจผลผลิตจริงจากโรงคัดบรรจุหรือล้งอย่างเข้มข้น เริ่มตั้งแต่วันที่ 23 พฤศจิกายน 2569 เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับตลาดจีน ล่าสุดมีเสียงสะท้อนจากเกษตรกรผู้ปลูกลำไยภาคตะวันออกที่อยากให้รัฐบาลมองปัญหาให้ครบทุกด้าน ไม่ใช่เพียงการควบคุมมาตรฐานสินค้า แต่ต้องเร่งแก้ปัญหาการส่งออกและราคาผลผลิตที่กำลังสร้างความเดือดร้อนให้ชาวสวนด้วย

นายสุพล ลิมป์รัชดาวงศ์ หรือ “เฮียหลี” อุปนายกสมาคมชาวสวนลำไยจังหวัดจันทบุรี เกษตรกรรายใหญ่ในอำเภอสอยดาว จังหวัดจันทบุรี ซึ่งมีพื้นที่ปลูกลำไยและลิ้นจี่หลายร้อยไร่ ได้สะท้อนผ่านการพูดคุยกับเกษตรก้าวไกลว่า ปี 2569 ถือเป็นปีที่ชาวสวนลำไยเผชิญความยากลำบากอย่างหนักที่สุดในรอบ 10 ปี ทั้งปัญหาราคาตกต่ำ การส่งออกที่ติดขัด และผลผลิตจากหลายพื้นที่ที่ออกมาพร้อมกัน

รัฐต้องเจรจาจีนแก้ปัญหา SO2 ไม่ใช่ปล่อยให้ชาวสวนรับผลกระทบ
เฮียหลีสะท้อนว่า ปัญหาสำคัญในขณะนี้คือการตรวจพบสารซัลเฟอร์ไดออกไซด์ตกค้างในลำไยส่งออกไปจีนเกินกว่าค่ามาตรฐานที่กำหนดไว้ในพิธีสารระหว่างสองประเทศ ซึ่งกำหนดไม่เกิน 50 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม (ppm) โดยข้อมูลที่ได้รับจากผู้ประกอบการระบุว่า บางล้งมีการใช้สารในกระบวนการรมลำไยสูงถึง 200-300 ppm จนสินค้าถูกจีนส่งกลับหลายสิบตู้
ผลกระทบไม่ได้หยุดอยู่แค่ผู้ประกอบการส่งออก แต่ลุกลามมาถึงเกษตรกรโดยตรง เพราะเมื่อเกิดปัญหาการส่งออก ล้งชะลอการรับซื้อ หรือปรับลดราคาจากที่เคยตกลงกันไว้ประมาณกิโลกรัมละ 30 บาท เหลือเพียง 18-23 บาท ส่งผลให้ชาวสวนจำนวนมากต้องเผชิญภาวะขาดทุน
เฮียหลีมองว่า รัฐบาลไทยควรเร่งเจรจากับรัฐบาลจีนอย่างจริงจัง โดยเฉพาะกระทรวงเกษตรและกระทรวงพาณิชย์ ควรเข้ามามีบทบาทในการแก้ปัญหา SO2 ร่วมกัน ไม่ใช่ปล่อยให้เกษตรกรและผู้ประกอบการต้องเผชิญปัญหาตามลำพัง
ก่อนหน้านี้ เฮียหลีเคยเสนอให้ภาครัฐสนับสนุนงานวิจัยเพื่อค้นหาสารหรือเทคโนโลยีทางเลือกที่สามารถรักษาคุณภาพและสีของเปลือกลำไยได้ใกล้เคียงกับการใช้ซัลเฟอร์ไดออกไซด์ แต่มีความปลอดภัยและเป็นไปตามข้อกำหนดของประเทศคู่ค้า
หากยังไม่สามารถหาวิธีทดแทนได้ ก็อาจต้องสร้างความเข้าใจกับตลาดจีนให้ยอมรับลำไยที่มีสีเปลือกเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติ ไม่จำเป็นต้องเน้นความสวยงามของเปลือกผลเพียงอย่างเดียว จนกลายเป็นภาระที่ย้อนกลับมาสร้างปัญหาให้เกษตรกรไทย

จี้รัฐบาลเปิดตลาดใหม่ อย่าพึ่งพาจีนเพียงตลาดเดียว
อีกประเด็นที่เฮียหลีเคยเสนอไว้ตั้งแต่ฤดูกาลผลิตที่ผ่านมา คือการเร่งหาตลาดส่งออกใหม่ให้กับลำไยไทย ไม่ควรพึ่งพาตลาดจีนเป็นหลักเพียงประเทศเดียว โดยเสนอให้ทูตพาณิชย์และทูตเกษตรที่ประจำอยู่ในประเทศต่าง ๆ เร่งทำงานเชิงรุกเพื่อเปิดตลาดและสร้างช่องทางการจำหน่ายสินค้าเกษตรไทย
อย่างไรก็ตาม หลังจากเวลาผ่านมาเกือบหนึ่งปี เกษตรกรยังไม่เห็นความคืบหน้าเป็นรูปธรรมมากนัก จึงอยากให้รัฐบาลชุดปัจจุบันเร่งให้ความสำคัญกับปัญหาของภาคเกษตรมากกว่าที่ผ่านมา
เฮียหลียังตั้งข้อสังเกตถึงการหารือระหว่างรัฐบาลไทยกับจีนในช่วงที่นายกรัฐมนตรีจีนเดินทางเยือนไทยระหว่างวันที่ 13-15 พฤศจิกายนที่ผ่านมา โดยเห็นว่าการเจรจาเปิดตลาดสินค้าเกษตรควรให้ความสำคัญกับลำไย ซึ่งเป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญของภาคตะวันออกและภาคเหนือ ที่กำลังประสบปัญหาราคาตกต่ำและการส่งออกติดขัด ไม่ควรให้ความสำคัญกับสินค้าเพียงบางชนิดจนปัญหาของลำไยถูกมองข้าม

ผลผลิต 3 แสนตันจ่อออกชนกัน หวั่นราคาทรุดหนักกว่าเดิม
นอกจากปัญหาตลาดและมาตรฐานการส่งออกแล้ว ปีนี้ยังมีปัจจัยด้านปริมาณผลผลิตเข้ามาซ้ำเติม โดยเฮียหลีระบุว่า ในปี 2569 เกษตรกรภาคเหนือหันมาผลิตลำไยนอกฤดูเพิ่มขึ้น หลังเห็นตัวอย่างเกษตรกรภาคตะวันออกในจังหวัดจันทบุรีและสระแก้วที่สามารถผลิตลำไยนอกฤดูและได้รับผลตอบแทนที่ดีในช่วงที่ผ่านมา
ส่งผลให้ผลผลิตจากภาคเหนือมีโอกาสออกมาชนกับผลผลิตภาคตะวันออกในช่วงเวลาเดียวกัน
โดยประเมินว่าในช่วงเดือนธันวาคม 2569 ถึงมกราคม 2570 จะมีผลผลิตลำไยล็อตใหญ่ทยอยออกสู่ตลาด ประกอบด้วย
- จันทบุรี ประมาณ 240,000-260,000 ตัน
- สระแก้ว ประมาณ 50,000-60,000 ตัน
- ภาคเหนือ มากกว่า 70,000 ตัน
เมื่อผลผลิตจำนวนมากออกมาพร้อมกัน ขณะที่ตลาดส่งออกยังมีปัญหาและล้งชะลอการรับซื้อ จึงเป็นสถานการณ์ที่น่ากังวลอย่างยิ่งต่อราคาลำไยหน้าสวนและรายได้ของเกษตรกร

เกษตรกรไม่ได้ปฏิเสธการคุมเข้ม แต่รัฐต้องแก้ปัญหาให้ครบวงจร
เสียงสะท้อนจากเฮียหลีในครั้งนี้ จึงไม่ได้หมายความว่าเกษตรกรไม่เห็นด้วยกับการยกระดับมาตรฐานลำไยส่งออก เพราะทุกคนต้องการรักษาตลาดจีนและสร้างความเชื่อมั่นให้กับสินค้าไทย แต่สิ่งที่เกษตรกรต้องการเห็นควบคู่กันไปคือ การเจรจาแก้ปัญหากับประเทศคู่ค้า การพัฒนาเทคโนโลยีทดแทน การตรวจสอบที่ไม่ทำให้การส่งออกติดขัด และการเปิดตลาดใหม่เพื่อกระจายความเสี่ยง
เพราะหากรัฐมุ่งเน้นเพียงการควบคุมมาตรฐาน แต่ยังไม่สามารถแก้ปัญหาตลาดและระบบการส่งออกได้ เกษตรกรที่ลงทุนปลูกและดูแลผลผลิตมาตลอดทั้งปีก็อาจกลายเป็นผู้แบกรับความเสียหายมากที่สุด

สิ่งที่เกษตรกรทำต่อได้หรือยังทำไม่ได้ และประเด็นที่ควรติดตามต่อ
ขณะนี้เกษตรกรต้องติดตามมาตรการสุ่มตรวจ SO2 ที่จะเริ่มวันที่ 23 พฤศจิกายนนี้อย่างใกล้ชิด ขณะที่ยังต้องรอคำตอบจากภาครัฐใน 3 เรื่องสำคัญ ได้แก่
รัฐบาลไทยจะเร่งเจรจากับจีนเพื่อแก้ปัญหาลำไยถูกตีกลับและทำให้การส่งออกกลับมาคล่องตัวได้อย่างไร?
กรมวิชาการเกษตรจะสนับสนุนงานวิจัยและเทคโนโลยีทางเลือกในการควบคุมคุณภาพลำไย เพื่อลดการพึ่งพาสารซัลเฟอร์ไดออกไซด์ได้เมื่อใด?
กระทรวงพาณิชย์จะเร่งเปิดตลาดใหม่ให้ลำไยไทยอย่างเป็นรูปธรรมได้อย่างไร ก่อนผลผลิตล็อตใหญ่จากภาคตะวันออกและภาคเหนือจะออกมาพร้อมกัน?
เกษตรก้าวไกลจะติดตามเสียงสะท้อนจากเกษตรกร และนำข้อเสนอเหล่านี้ส่งต่อไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ปัญหาลำไยไทยได้รับการแก้ไขอย่างตรงจุด ไม่ปล่อยให้ชาวสวนต้องต่อสู้กับปัญหาเพียงลำพัง













































