ไปดูข้าวเวียดนาม...ทำไมถึงได้ผลผลิตสูงกว่าข้าวไทย?
คณะศึกษาดูงานข้าวจากประเทศไทย...ยืนพูดคุยกับชาวนาเวียดนาม

วันข้าวและชาวนาแห่งชาติ เพิ่งผ่านไปหยกๆ (5 มิถุนายน 60) เราจะเห็นว่าหลายฝ่ายให้ความสำคัญต่อข้าวและชาวนาไทย เช่น กระทรวงเกษตรฯ นำชาวนาเข้าพบนายกรัฐมนตรี พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ทางกรมการข้าวเองก็จัดงานวันข้าวและชาวนา เป็นประจำทุกปี เช่นเดียวกับมหาวิทยาลัยเกษตรฯ ที่จัดงานน้อมรำลึกรัชกาลที่ 8 ทรงหว่านข้าว ณ เกษตรกลาง บางเขน หลายปีติดต่อกัน

แน่นอนละว่า ทำให้ชาวนาไทยคึกคัก แต่เมื่อผ่านพ้นวันนี้ไปแล้ว จะยังคงคึกคักได้อีกสักกี่วัน ขอให้มีวันข้าวและชาวนา ในทุกวันได้หรือไม่?

อ.ศักดา ศรีนิเวศน์ ที่ทุ่งนาเวียดนาม
อ.ศักดา ศรีนิเวศน์ ที่ทุ่งนาเวียดนาม

เมื่อวันที่18 พฤษภาคมที่ผ่านมา อ.ศักดา ศรีนิเวศน์ นักวิชาการเกษตรอิสระ ได้นำคณะไปศึกษาดูงานการปลูกข้าวของเกษตรกรเวียดนาม และได้เผยแพร่ข้อมูลผ่านทางเฟสบุ๊ค…“ทำไม ข้าวเวียดนามจึงมีผลผลิตมากกว่าข้าวไทย”…ดังรายละเอียด ต่อไปนี้

ผมพาคณะผู้สนใจการเกษตรจากประเทศไทยเดินทางไปเวียดนามอีกครั้งหนึ่ง…คราวนี้มีโปรแกรมมาดูเกษตรกรเวียดนามทำนา เพื่อหาข้อมูลว่า ทำไมถึงปลูกข้าวได้ผลผลิตสูงกว่าเกษตรกรไทย…สถานที่ที่ไปดูนั้นก็คือ จังหวัดอันยาง เขตติดต่อกัมพูชา

หลายท่านที่อยู่ในวงการข้าวคงได้ยินได้ฟังในประเด็นนี้มากมากแล้ว ผมจึงไม่กล่าวย้ำที่มาที่ไป เอาเป็นว่าขอตอบโดยสรุปประเด็นหลักๆ ว่าทำไมเกษตรเวียดนามถึงปลูกข้าวได้ผลผลิตสูงกว่าเกษตรกรไทย และพัฒนาการปลูกข้าวได้เร็วกว่าไทย คือ

บุกไปพูดคุยถึงกลางนาที่เวียดนาม
บุกไปพูดคุยถึงกลางนาที่เวียดนาม
7 เหตุผล-ทำไมข้าวเวียดนามจึงมีผลผลิตมากกว่าไทย
  1. ดินดีกว่าบ้านเรา เพราะเป็นที่ราบลุ่มปากแม่น้ำโขง
  2. เกษตรกรขยันและเอาใจใส่มากกว่าเกษตรกรไทย
  3. พันธุ์ข้าวส่วนใหญ่เป็นลูกผสม ที่ตอบสนองต่อการใช้ปุ๋ย ส่วนมากผลผลิตเกินกว่า 1,000 กก./ไร่
  4. เกษตรกรใช้ปุ๋ย และมีความรู้เรื่องการเลือกใช้ปุ๋ยมากกว่าเกษตรกรไทย
  5. เกษตรกรทำนาพร้อมกันตามคำแนะนำของทางราชการ จึงลดปัญหา เรื่องการระบาดของศัตรูพืช
  6. หนี้สินในครัวเรือนน้อยกว่าเกษตรกรไทย เขาใช้จ่ายน้อยกว่ารายได้ ส่วนเกษตรกรไทยใช้จ่ายเกินกว่ารายได้
  7. เกษตรกรส่วนใหญ่ไม่สนใจเรื่องซื้อรถยนต์ แต่จะให้ความสนใจในการซื้อเครื่องจักรกลเกษตร เพื่อใช้ในการประกอบอาชีพมากกว่า
  8. ที่สำคัญคือ เขาไม่มีโครงการ รับจำนำข้าว ประกันราคาข้าว และไม่แจกเงิน หรือสอนให้เกษตรกรเสียนิสัยรอความช่วยเหลือ หรือการยัดเยียดจากรัฐ เหมือนบ้านเรา แม้แต่เอกสารคำแนะนำในการปลูก ดูแลรักษาพืชก็ไม่มีฟรี อยากได้เกษตรกรต้องซื้อเอง

“นอกจากนี้ยังมีอีกหลายประเด็นครับ พิมพ์ไม่ไหว ถ้าจะให้ไปบรรยายอย่างน้อยต้องสักครึ่งวัน คงจะพอได้ ชั่วโมงเดียวไม่ต้องเชิญมาครับ” อ.ศักดา ศรีนิเวศน์ ได้ตอบเพื่อนๆ ที่สนใจใคร่รู้เพิ่มเติมหลังจากที่ลงเผยแพร่ แต่เจ้าตัวก็พิมพ์บอกตามข้อความที่ยกมา

(สำหรับ อ.ศักดา ศรีนิเวศน์ เคยแสดงความคิดเห็นเรื่อง “อินทผาลัมจะถลำลึกหรือไปโลด?” https://goo.gl/aRZF0X …ผ่านทาง “เกษตรก้าวไกล” จนเป็นที่กล่าวขานกันมาแล้ว ถือว่าเป็นผู้มีความคิดอิสระ ตรงไปตรงมา โดยเฉพาะเรื่องเกี่ยวกับเกษตรเวียดนามถือว่ารู้ลึกมากที่สุดคนหนึ่ง…ผู้สนใจต้องการพูดคุยเพิ่มเติมกับ อ.ศักดา ศรีนิเวศน์ โทร. 081 899-0710)

ชาวนาเวียดนาม (ขอบคุณภาพนี้-ไทย พีบีเอส)
ชาวนาเวียดนาม (ขอบคุณภาพนี้-ไทย พีบีเอส)
ข้าวไทยกับข้าวอาเซียน…ใครผลิตได้มากกว่ากัน?

อนึ่ง เพื่อเป็นการให้ข้อมูลรอบด้าน “เกษตรก้าวไกล” จึงขอนำข้อมูลผลผลิตข้าวต่อ 1ไร่ ของประเทศในกลุ่มอาเซียนมานำเสนอเพิ่มเติมดังนี้

ชาวนาในกลุ่มอาเซียนผลิตข้าวได้ประมาณ ปีละ 112.5 ล้านตัน ซึ่งคิดเป็น 1 ใน 4 ของการผลิตข้าวทั้งโลก โดยอินโดนีเซียผลิตข้าวได้มากที่สุด จำนวน 35.50 ล้านตัน รองลงมาคือเวียดนาม ผลิตข้าวได้จำนวน 26.40 ล้านตัน และลำดับที่สามคือประเทศไทย ผลิตข้าวได้ 20.26 ล้านตัน

จะเห็นได้ว่า ประเทศไทยผลิตข้าวได้น้อยกว่าเวียดนาม ทั้งที่ประเทศไทย มีพื้นที่สำหรับใช้ในการปลูกข้าว ประมาณ 66.69 ล้านไร่ ในขณะที่ประเทศเวียดนาม มีพื้นที่สำหรับใช้ในการปลูกข้าว ประมาณ 46.38 ล้านไร่ นั่นเป็นเพราะว่าชาวนาไทย มีผลผลิตข้าวต่อ 1 ไร่ น้อยกว่าเวียดนามถึงเท่าตัว

ผลผลิตข้าวต่อ 1 ไร่ ของกลุ่มประเทศอาเซียน
  • ลำดับที่ 1 ประเทศเวียดนาม ผลิตข้าวได้ 803.2 กิโลกรัม ต่อ 1 ไร่
  • ลำดับที่ 2 ประเทศอินโดนีเซีย ผลิตข้าวได้ 801.6 กิโลกรัม ต่อ 1 ไร่
  • ลำดับที่ 3  ประเทศมาเลเซีย ผลิตข้าวได้ 588.8 กิโลกรัม ต่อ 1 ไร่
  • ลำดับที่ 4 ประเทศลาว ผลิตข้าวได้ 579.2 กิโลกรัม ต่อ 1 ไร่
  • ลำดับที่ 5  ประเทศฟิลิปปินส์ ผลิตข้าวได้ 576.6 กิโลกรัม ต่อ 1 ไร่
  • ลำดับที่ 6 ประเทศไทย ผลิตข้าวได้ 454.4 กิโลกรัม ต่อ 1 ไร่
  • ลำดับที่ 7 ประเทศกัมพูชา ผลิตข้าวได้ 443.2 กิโลกรัม ต่อ 1 ไร่
  • ลำดับที่ 8 ประเทศพม่า ผลิตข้าวได้ 422.4 กิโลกรัม ต่อ 1 ไร่

ในเรื่องของการส่งออกข้าวในตลาดโลกไทยครองอันดับที่ 1 มาอย่างยาวนาน แต่ในช่วงปี 2555 เป็นต้นมา ไทยส่งออกข้าวลดลง กลายเป็นอันดับสาม รองจากเวียดนาม และอินเดีย…ก็ไม่รู้ว่าอีกนานแค่ไหนที่ไทยจะกลับมาครองตลาดอันดับ 1 อีกครั้ง!

ขอบคุณภาพ : เฟสบุ๊ค ศักดา ศรีนิเวศน์