เรื่องโดย : จตุพล เกษตรก้าวไกล
“ฝรั่งล่องหน” คือปริศนาจากเกษตรกรคนหนึ่งที่เคยล้มลุกคลุกคลานกับอาชีพการเกษตร เธอได้ชื่อว่าหักดิบกับเกษตรเคมี และหันมาทำเกษตรอินทรีย์ จากแปลงปลูกฝรั่งที่เคยนำฝรั่งไปขายผลสด ราคาขึ้นๆลงๆ จึงคิดค้นหาหนทางแปรรูปเพิ่มมูลค่า จนสามารถนำทุกส่วนของฝรั่งมาใช้ได้หมด แทบไม่มีส่วนใดเหลือทิ้งก็ว่าได้
พลันชื่อ “ฝรั่งล่องหน” ก็ผุดขึ้นมาในความคิด กลายเป็นที่จดจำของผู้คน และยกระดับชีวิตจากหนี้สินให้กลับมาเดินบนถนนและยิ้มกว้างๆให้กับผู้คนรอบข้างได้อีกครั้ง และเมื่อเธอยิ้มได้ คนในชุมชนก็ต้องยิมได้ด้วย…
ทีมงานเกษตรก้าวไกล มีโอกาสได้เดินทางไปที่อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม เมืองเกษตรกรรมปลูกผลไม้หลากหลายชนิดไม่ว่าจะเป็นองุ่น มะม่วง มะละกอ ส้มโอ และฝรั่ง
ฝรั่งเป็นผลไม้ขึ้นชื่อของ อ.สามพราน จ.นครปฐม “ลุงพร เกษตรก้าวไกล” จะพาไปพบคุณป้าประหยัด ปานเจริญ ประธานศูนย์เรียนรู้ชุมชนบ้านหัวอ่าว ต.บางช้าง อ.สามพราน จ.นครปฐม เพื่อทราบที่มาของชื่อ “ฝรั่งล่องหน”
ป้าประหยัด กล่าวว่า สาเหตุที่ชื่อฝรั่งล่องหนเพราะเราไม่มีส่วนที่เหลือเลย เราใช้ทุกอย่างให้เกิดประโยชน์สูงสุด ฝรั่งกว่าจะให้ดอกออกผลก็ 7-8 เดือน ช่วงแรกมีแต่ใบเราก็จะใช้ใบกลางแก่กลางอ่อน คัดเอาไปทำใบชา หรือเรียกว่า “ชาใบฝรั่ง” ถ้าจะให้มันออกลูกออกดอก เราก็ตัดแต่งกิ่งหมักไว้เป็นปุ๋ยที่โคนต้น สาเหตุที่เรานำเอาใบฝรั่งมาทำชา เพราะว่าสังเกตคนหนุ่มคนแก่ที่ดื่มเหล้า ก่อนเข้าบ้านก็มุดไปในสวนฝรั่ง นำใบมาเคี้ยวดับกลิ่นเหล้า เพื่อไม่ให้เมียได้กิน ภูมิปัญญาตรงนี้เราสังเกตว่าใบฝรั่งมีคุณประโยชน์ จึงคัดใบเพฉลาด หรือใบกลางแก่กลางอ่อนมาทำเป็นชาชงกับน้ำร้อนดื่ม สรรพคุณของใบฝรั่งยังเป็นสมุนไพรใช้ในการหยุดยั้งการขับถ่ายแก้ท้องเสีย ท้องอืด นอกจากจะทำชาแล้วเรายังมาทำยาดมใบฝรั่ง ซึ่งทำจากใบแก่ ใบฝรั่งยังมีสรรพคุณหลากหลาย ศูนย์เรียนรู้เรานำใบฝรั่งมาทำแชมพูสระผมอีกด้วย คุณสมบัติแก้รังแคแก้คันศีรษะ แต่ไม่สามารถแก้ผมหงอกได้เท่านั้นเอง
คุณป้าประหยัดกล่าวต่อไปว่า สำหรับผลของฝรั่ง เราทำเกษตรอินทรีย์ผลจะไม่ได้สวยทุกลูก ถ้าลูกสวยๆเราก็ส่งเข้าห้างขายเป็นฝรั่งพรีเมี่ยม ส่วนลูกไม่สวยตกเกรด เราก็จะมาทำน้ำฝรั่ง ที่สวนเราปลูกฝรั่งหลากหลายสายพันธุ์คือฝรั่งกิมจู ฝรั่งไส้แดงหรือหงส์เป่าสือ สีสันก็จะแตกต่างกันไป ฝรั่งหงส์เป่าสีหรือฝรั่งไส้แดงสีก็จะออกแดงๆ ฝรั่งกิมจูผิวก็จะออกเขียวๆ น้ำฝรั่งของเราไม่มีผสมอย่างอื่น ฝรั่ง 1 กิโลกรัมเราสามารถมาทำน้ำฝรั่งได้เพียง 2 ขวด เพราะเมื่อเข้าเครื่องสกัดเย็นแล้วมันจะแยกน้ำแยกเนื้อคนละส่วนกัน จึงได้น้ำฝรั่งเพียงแค่ 2 ขวด เป็นเนื้อที่แยกออกมาเราจะไปทำสแน็คอบกรอบ กากนำไปเลี้ยงปลา และทำเป็นปุ๋ยหมักเพื่อมาใช้เลี้ยงลำต้นอีกครั้งหนึ่ง
ประธานศูนย์เรียนรู้ชุมชนบ้านหัวอ่าว กล่าวต่อไปว่า สิ่งสำคัญที่สุดฝรั่งบางส่วนเรายังนำไปหมักเป็นไวน์ รสชาติอร่อยกลมกล่อมถูกปากคนไทย ทำมาจากฝรั่งออแกนิค โดยใช้เวลาหมัก2ปีกว่าจะเป็นไวน์ สำหรับฝรั่งที่จะนำไปทำเป็นไวน์ เราจะจ้างวิสาหกิจชุมชนที่จังหวัดกาญจนบุรีทำให้ เพราะเขามีถังหมัก และเครื่องไม้เครื่องมือพร้อม แต่แบนด์จะเป็นแบรนด์ของเรา นอกจากนี้ลำต้นเราก็ไม่ได้ทิ้งเมื่อเราตัดแต่งกิ่งแล้ว เราจะนำมาเผาเป็นถ่านไบโอชาร์ ผลพลอยได้จากถ่านก็คือน้ำส้มควันไม้ น้ำส้มควันไม้เราก็สามารถนำมาใช้เป็นสารไล่แมลงและป้องกันเชื้อรา สุดท้ายขี้เถ้าเราก็สามารถนำมาทำ “น้ำด่าง”ใช้ไล่แมลง เอามาทำน้ำยาล้างจานได้
“ช่วงที่เราตัดแต่งกิ่งใบของฝรั่งและกิ่งลำต้นมีบริษัทมารับซื้อในราคากิโลกรัมล่ะ35บาท โดยเรานำไปตากจนแห้งแล้วถึงจะขายได้ ไม่ต้องนำมาเผาเป็นมลภาวะ ทุกส่วนสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริงๆ เป็นที่มาของฝรั่งล่องหน”คุณป้าประหยัดกล่าวและว่า น้ำฝรั่ง ผลฝรั่งเราเปิดตลาดในสวนเป็นตลาดเล็กๆ แต่มีชาวบ้านมาเลือกซื้อสินค้าของเรามากมาย น้ำฝรั่งเราจะขายขวดละ 35 บาท สำหรับฝรั่งไส้แดง/และขวดละ 30 บาทสำหรับฝรั่งกิมจู ตลาดของเราจะมีเฉพาะวันเสาร์อาทิตย์ ชาวบ้านสามารถมาเลือกซื้อเลือกหาได้ นอกจากนี้เรายังมีตลาดขายส่ง ส่งไปที่เลมอนฟาร์ม จะมีวางขายอยู่ 21 สาขาในขณะนี้ นอกจากนี้ยังมีวางขายที่ร้าน modern trade และร้านค้าเพื่อสุขภาพ การขายเราจะมีทั้งขายออนไลน์และออฟไลน์ โดยเราจะเปิด facebook ชื่อว่าศูนย์เรียนรู้ชุมชนบ้านหัวอ่าว ลูกค้าสามารถสั่งทางออนไลน์ได้ ถือเป็นการสร้างเศรษฐกิจชุมชนให้ชาวอำเภอสามพราน ได้ลืมตาอ้าปากได้ น้ำฝรั่งของเราจะขายดีมากเพราะมีวิตามินซีสูงมาก สามารถรับประทานเป็นยาได้เลย
“ก่อนที่เราจะมาถึงจุดนี้ได้ มีหลายหน่วยงานเข้ามาให้การสนับสนุน ธ.ก.ส.ได้เงินทุนหมุนเวียนธุรกิจสร้างไทยดอกเบี้ยล้านละ 100 บาท นำมาซื้อเครื่องผลิตน้ำฝรั่ง ดอกเบี้ยนิดเดียวเราจึงมีโอกาสเติบโตขยายธุรกิจได้เพราะเงินทุนหมุนเวียนของธ.ก.ส. นอกจากนี้ยังมาช่วยทำเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตร บนผืนแผ่นดินนี้เราสู้มาถึง 20 ปี กว่าจะประสบความสำเร็จ ที่ผ่านมา 20 ปีมีอุปสรรคมากมายแต่เราก็สู้มาได้ด้วยแรงใจและผู้มีอุปการะคุณที่ซื้อสินค้าฝรั่งของเรา เราทำเกษตรอินทรีย์ สวนฝรั่งอินทรีย์ คนที่มาซื้อสินค้าของเรามีสุขภาพที่แข็งแรง”
“สุดท้ายต้องขอบคุณธ.ก.ส.ที่เป็นพี่เลี้ยงเราและสนับสนุนเราตลอดมา” คุณป้าประหยัดกล่าวด้วยความภาคภูมิใจ
